-
1.
ارتودنسی متحرک چیست و چه فایده ای دارد؟
- 1.1. روشی مؤثر برای اصلاح مشکلات دندانی و فکی، چه مواردی می باشد ؟
ارتودنسی متحرک چیست و چه فایده ای دارد؟
روشی مؤثر برای اصلاح مشکلات دندانی و فکی، چه مواردی می باشد ؟
ارتودنسی متحرک، یکی از روشهای درمانی در دندانپزشکی می باشد که برای اصلاح مشکلات دندانی و فکی استفاده میشود.
برخلاف ارتودنسی ثابت، که براکتها و سیمها به دندانها چسبانده خواهند شد، در ارتودنسی متحرک بیمار میتواند دستگاه را به راحتی از دهان خود خارج نماید و دوباره قرار دهد. این روش درمانی برای افرادی که مشکلات دندانی کمی خفیف تا متوسط دارند یا نمیخواهند از دستگاههای ثابت استفاده کنند، گزینهای بسیار مناسبی می باشد.
در این مقاله به بررسی کامل ارتودنسی متحرک، انواع آن، مزایا، معایب و مراحل درمان ارتودنسی خواهیم پرداخت.
۱. ارتودنسی متحرک چیست؟
ارتودنسی متحرک ( Removable Orthodontics ) نوعی از درمان ارتودنسی است که در آن از دستگاههای متحرک برای اصلاح مشکلات دندانی و فکی استفاده مینمایند .
این دستگاهها معمولاً از مواد پلاستیکی، سیمهای فلزی و گاهی اجزای اکریلیکی ساخته خواهند شد و بیمار میتواند آنها را برای غذا خوردن، مسواک زدن یا در مواقع خاص از دهان خود خارج بنماید.
۱.۱. تفاوت ارتودنسی متحرک و ثابت
ارتودنسی ثابت: شامل براکتها و سیمهایی است که به دندانها چسبانده میشوند و بیمار نمیتواند آنها را خارج نماید.
ارتودنسی متحرک : دستگاههایی که بیمار میتواند آنها را به راحتی از دهان خارج نماید و دوباره در دهان قرار دهد.
۲. انواع دستگاههای ارتودنسی متحرک
دستگاههای ارتودنسی متحرک بسته به نوع مشکل دندانی یا فکی، در انواع مختلفی طراحی میشوند. برخی از روش های رایج در انواع آنها عبارتند از:
۲.۱. پلاکهای متحرک
این دستگاهها معمولاً از اکریلیک ساخته میشوند و برای اصلاح مشکلات سادهتر مانند فاصله بین دندانها یا مشکلات جزئی فک استفاده میشوند. پلاکهای متحرک اغلب در کودکان و نوجوانان کاربرد دارند.
۲.۲. الاینرهای شفاف
الاینرهای شفاف (مانند اینویزیلاین) نوعی از دستگاههای متحرک هستند که تقریباً نامرئی میباشند. از آنها برای اصلاح مشکلات دندانی مانند شلوغی یا فاصله بین دندانها استفاده میشود. این دستگاهها به دلیل ظاهر زیبا و راحتی استفاده، محبوبیت زیادی دارند.
۲.۳. فانکشنالها
این دستگاهها برای اصلاح مشکلات فکی مانند اوربایت (جلوزدگی فک بالا) یا آندربایت (جلوزدگی فک پایین) استفاده میشوند. فانکشنالها معمولاً در کودکان و نوجوانان در حال رشد کاربرد دارند و به رشد صحیح فک کمک میکنند.
۲.۴. ریتینرها
ریتینرها (نگهدارندهها) دستگاههایی هستند که پس از اتمام درمان ارتودنسی ثابت یا متحرک استفاده میشوند تا دندانها را در موقعیت جدید خود نگه دارند و از بازگشت آنها به موقعیت قبلی جلوگیری کنند.
۳. مزایای ارتودنسی متحرک
ارتودنسی متحرک دارای مزایای متعددی است که آن را به گزینهای محبوب برای بسیاری از بیماران تبدیل کرده است:
۳.۱. راحتی در استفاده
بیمار میتواند دستگاه را برای غذا خوردن، مسواک زدن یا در مواقع خاص از دهان خارج کند. این ویژگی باعث میشود که استفاده از دستگاه راحتتر باشد.
۳.۲. سهولت در رعایت بهداشت برای ارتودنسی متحرک
تمیز کردن دندانها و دستگاه در ارتودنسی متحرک بسیار سادهتر است، زیرا بیمار میتواند دستگاه را خارج کند و به راحتی آن را تمیز کند.
۳.۳. کمتر قابل مشاهده
برخی از دستگاههای متحرک مانند الاینرهای شفاف تقریباً نامرئی هستند و ظاهر زیبایی دارند. این ویژگی به ویژه برای بزرگسالان که نمیخواهند ظاهر دستگاههای ارتودنسی را داشته باشند، بسیار مهم است.
۳.۴. مناسب برای مشکلات خفیف تا متوسط
ارتودنسی متحرک برای اصلاح مشکلات دندانی خفیف تا متوسط مانند فاصله بین دندانها، شلوغی جزئی دندانها یا مشکلات فکی ساده بسیار مؤثر است.
۴. معایب ارتودنسی متحرک
با وجود مزایای متعدد، ارتودنسی متحرک دارای برخی معایب نیز هست:
۴.۱. نیاز به همکاری بیمار
موفقیت درمان به استفاده مداوم و صحیح از دستگاه بستگی دارد. اگر بیمار دستگاه را به طور منظم استفاده نکند، درمان مؤثر نخواهد بود.
۴.۲. محدودیت در درمان
ارتودنسی متحرک برای مشکلات پیچیدهتر دندانی یا فکی ممکن است مؤثر نباشد و نیاز به ارتودنسی ثابت باشد.
۴.۳. زمان طولانیتر درمان
در برخی موارد، درمان با ارتودنسی متحرک ممکن است زمان بیشتری نسبت به ارتودنسی ثابت طول بکشد.
۵. مراحل درمان ارتودنسی متحرک
درمان ارتودنسی متحرک معمولاً شامل مراحل زیر است:
۵.۱. مشاوره و معاینه
در اولین جلسه، دندانپزشک یا ارتودنتیست دندانها و فک بیمار را معاینه میکند و مشکلات دندانی یا فکی را تشخیص میدهد. سپس روش درمانی مناسب را پیشنهاد میکند.
۵.۲. قالبگیری و ساخت دستگاه
پس از تصمیمگیری برای استفاده از ارتودنسی متحرک، از دندانهای بیمار قالب گرفته میشود و دستگاه متناسب با ساختار دهان بیمار ساخته میشود.
۵.۳. قرار دادن دستگاه
پس از آماده شدن دستگاه، آن را در دهان بیمار قرار میدهند و نحوه استفاده و نگهداری از آن را آموزش میدهند.
۵.۴. جلسات پیگیری
بیمار باید به طور منظم به دندانپزشک مراجعه کند تا پیشرفت درمان بررسی شود و در صورت نیاز تنظیمات لازم انجام شود.
۵.۵. اتمام درمان و استفاده از ریتینر
پس از اتمام درمان، ممکن است از ریتینرها برای حفظ موقعیت جدید دندانها استفاده شود.
۶. مراقبتهای لازم در ارتودنسی متحرک
برای دستیابی به نتایج عالی ، بیماران باید به نکات زیر توجه کنند:
دستگاه را به طور مداوم و طبق دستور دندانپزشک استفاده کنند.
دستگاه را به طور منظم تمیز کنند تا از تجمع باکتریها جلوگیری شود.
از خوردن غذاهای سفت یا چسبنده با دستگاه خودداری کنند.
در صورت آسیب دیدن دستگاه، بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنند.
۷. نتیجهگیری
ارتودنسی متحرک روشی مؤثر و انعطافپذیر برای اصلاح مشکلات دندانی و فکی است. این روش به ویژه برای افرادی که مشکلات خفیف تا متوسط دارند یا نمیخواهند از دستگاههای ثابت استفاده کنند، گزینهای مناسب است. با این حال، موفقیت درمان به همکاری بیمار و رعایت دستورات دندانپزشک بستگی دارد. اگر قصد دارید از ارتودنسی متحرک استفاده کنید، بهتر است با یک متخصص ارتودنسی مشورت کنید تا روش درمانی برای شما انتخاب شود.
سوالات متداول در مورد بریس متحرک
آیا استفاده از بریس متحرک دردناک خواهد بود؟
احتمالاً هر بار که بریس تنظیم میشود، حدود ۳ تا ۵ روز درد خواهید داشت. در صورت نیاز، مسکنهایی که دندانپزشک شما به شما گفته است مصرف کنید ، میتوانند کمک کنند. لطفاً دستورالعملهای روی بسته را بخوانید. اگر ناحیه مشخصی به دلیل بریس درد میکند، در اسرع وقت با دکتر خود تماس بگیرید.
استفاده از بریس را متوقف نمائید، در غیر این صورت هنگام استفاده مجدد، ۳ تا ۵ روز دیگر ناراحتی خواهید داشت. اگر واقعاً خیلی ناراحتکننده است، بریس را ۲ ساعت قبل از ویزیت بعدی خود بپوشید و به ارتودنتیست نشان دهید که کجا ساییده میشود.
بریس متحرک چگونه ممکن است روی من تأثیر بگذارد؟
در ابتدا صحبت کردن شما متفاوت خواهد بود. تمرین کنید تا با بریس در جای خود صحبت کنید، مثلاً در خانه با صدای بلند بخوانید. به این ترتیب، گفتار شما طی چند روز به حالت عادی باز خواهد گشت. در ابتدا ممکن است بزاق بیشتری تولید کنید و مجبور شوید بیشتر از حد معمول بلع کنید. این کاملاً طبیعی است و به سرعت برطرف خواهد شد.
آیا میتوانم به طور معمول غذا بخورم؟
بله، باید بتوانید به طور معمول غذا بخورید. مهم است که بریس را در حین غذا خوردن در جای خود نگه دارید، مگر اینکه دستور دیگری داده شود. اگرچه در ابتدا ممکن است دشوار باشد، اما با گذشت زمان، غذا خوردن با بریس آسانتر خواهد شد. پس از هر وعده غذایی، بریس را بردارید و آن را کاملاً تمیز کنید.
برای اینکه درمان ارتودنسی شما به خوبی و در زمان کوتاه انجام شود، مهم است که از دندانها و بریس خود مراقبت کنید.
برای جلوگیری از آسیب به هر دو، باید:
- از میان وعدهها و نوشیدنیهای شیرین بین وعدههای غذایی و در هنگام خواب خودداری کنید.
- از شیرینیهای چسبناک، جویدنی یا سفت، نعناع و آدامس قندی خودداری کنید.
- از نوشابههای گازدار (از جمله نوشابههای رژیمی) و مقادیر زیادی آب میوه خودداری کنید.
- غذاهای سفت یا جویدنی مانند سیب، هویج و نان تست میتوانند به بریس شما آسیب برسانند. از آنها اجتناب کنید یا ابتدا آنها را خرد کنید!
مسواک زدن دندانها چگونه است؟
مهم است که حداقل دو بار در روز، به مدت ۲ دقیقه دندانهای خود را به خوبی مسواک بزنید. از خمیر دندان فلورایددار استفاده کنید. در صورت امکان، یک مسواک همراه خود داشته باشید تا بعد از ناهار استفاده کنید. برای تمیز کردن دندانها، بریس را بردارید.
همچنین باید بریس را با مسواک و آب صابون روی سینک آب به آرامی تمیز نمائید، مراقب باشید به سیمها و بریس های خود آسیب جدی نرسد. برای محافظت بیشتر از دندانها، روزانه از دهانشویه بدون الکل فلوراید در زمانی متفاوت از زمان مسواک زدن استفاده نمائید.
پس از استفاده از آن، به مدت ۲۰ دقیقه از خوردن یا دهانشویه استفاده نکنید. میان وعدهها و نوشیدنیهای شیرین و تمیز نکردن دندانها و بریس منجر به آسیب دائمی به دندانهای شما میشود.
آیا میتوانم بریس را بردارم؟
بله، اما فقط باید برای تمیز کردن آن را بردارید. بریس را با زبان خود به طور مکرر داخل و خارج نکنید، زیرا این کار باعث شکستن سیمها و افزایش مدت زمان درمان میشود.
درمان شما چقدر طول میکشد؟
معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه طول میکشد اما بسته به شدت مورد شما متفاوت می باشد. ممکن است برای تکمیل درمان خود نیاز به استفاده از بریس ثابت به مدت ۱۲ ماه دیگر داشته باشید. قرار ملاقاتهای از دست رفته و لغو شده یا شکستگیهای مکرر بریس، مدت زمان درمان را افزایش میدهد.
هر چند وقت یکبار به ویزیت نیاز دارم؟
برای تنظیم بریس به ویزیتهای منظم در طول درمان نیاز خواهید داشت.
آیا هنوز باید به دندانپزشک عادی خود مراجعه کنم؟
بله. مهم است که در طول درمان ارتودنسی همچنان چک آپهای خود را با دندانپزشک عادی خود داشته باشید تا دندانهای شما از نظر پوسیدگی بررسی شود.
اگر ورزشهای تماسی انجام میدهم چه کنم؟
هنگام انجام ورزشهای تماسی باید از محافظ دهان به جای بریس متحرک استفاده کنید. این همچنین در صورتی است که در فعالیتهایی که نیاز به کلاه ایمنی محافظتی دارند، مانند اسکیت رولر، اسکیتبرد و سوارکاری شرکت کنید. همچنین برای شنا بریس را بردارید. هنگامی که در دهان شما نیست، بریس باید در یک جعبه محافظ نگهداری شود. برای مشاوره بیشتر از ارتودنتیست خود بپرسید.
اگر ساز موسیقی میزنم چه کنم؟
اگر ساز بادی، به ویژه فلوت یا ساز برنجی مینوازید، ممکن است توصیه شود که در حین نواختن بریس را بردارید. با این حال، هنگامی که بریس در دهان شما نیست، باید برای جلوگیری از شکستگی در یک جعبه محافظ نگهداری شود. میتوانید این موضوع را بیشتر با معلم موسیقی و ارتودنتیست خود در میان بگذارید.
اگر بریس من بشکند یا آن را گم کنم چه کنم؟
در اسرع وقت برای ویزیت تماس بگیرید. منتظر قرار ملاقات بعدی خود نباشید زیرا شکستگی ممکن است درمان شما را کند کند یا ممکن است به دندانهای شما آسیب برساند. اگر بریس خود را به طور مکرر بشکنید، ممکن است درمان شما زودتر متوقف شود.
