جرم گیری به مینای دندان اسیب میزنه ؟
۱. جرم گیری دقیقاً چیست؟
جرم گیری دندان در واقع همان پلاکهای میکروبی است که روی دندانهای شما جمع شده و با گذشت زمان، به دلیل رسوب مواد معدنی موجود در بزاق دهان، سفت و سخت شدهاند. این لایه سخت و زردرنگ یا قهوهای، پر از باکتریهای مضر است.
۲. چرا جرم روی دندانهای من تشکیل میشود؟
هر بار که شما غذا میخورید، یک لایه نرم و چسبنده به نام “پلاک” روی دندانهایتان تشکیل میشود. اگر شما این پلاک را با مسواک و نخ دندان به طور کامل پاک نکنید، در کمتر از تا ساعت با مواد معدنی بزاق ترکیب شده و به جرم تبدیل میشود.
۳. آیا جرمگیری همان پولیش یا بروساژ است؟
خیر. جرمگیری یک فرآیند درمانی برای برداشتن لایههای سخت جرم از روی سطح دندان و زیر خط لثه است. اما بروساژ یا پالیش، یک فرآیند تکمیلی است که پس از جرمگیری، با یک خمیر مخصوص و برس چرخان، لکهها و رنگدانههای سطحی را پاک کرده و سطح دندان را صیقلی میکند.
۴. جرمگیری چگونه انجام میشود؟
دندانپزشک از دو روش اصلی استفاده میکند:
- ابزارهای دستی (Hand Scalers): قلمهای فلزی با نوکهای خاص که دندانپزشک با مهارت، جرمها را از روی دندان میتراشد.
- دستگاه اولتراسونیک (Ultrasonic Scaler): یک دستگاه با نوک فلزی که با لرزشهای بسیار سریع (اولتراسونیک) و پاشش آب، جرمها را خرد کرده و از جای خود میکند.
۵. و اما سوال اصلی؛ آیا جرمگیری واقعا مینای دندان را میتراشد؟
پاسخ کوتاه و قاطع: خیر. مینای دندان ماده سخت در بدن انسان است. ابزارهای جرمگیری، چه دستی و چه اولتراسونیک، طوری طراحی شدهاند که فقط روی جرمهای سفت شده اثر بگذارند و قدرت لازم برای تراشیدن یا آسیب زدن به ساختار سالم مینای دندان را ندارند.
۶. پس چرا بعد از جرمگیری حس میکنم دندانم تراشیده شده؟
این حس کاملاً طبیعی و موقتی است. شما به وجود یک لایه ضخیم جرم روی دندانهایتان عادت کرده بودید. وقتی این لایه برداشته میشود، زبان شما با سطح واقعی و تمیز دندان تماس پیدا میکند و این تفاوت را به شکل “تراشیده شدن” یا “ایجاد فاصله بین دندانها” حس میکنید.
۷. چرا بعد از جرمگیری، بین دندانهایم فاصله افتاده است؟
این فاصلهها از قبل وجود داشتهاند، اما توسط تودههای جرم پر شده بودند. جرمگیری این فضاها را آشکار میکند، نه اینکه آنها را ایجاد کند. در واقع، این نشان میدهد که جرمها داشتند به لثه شما آسیب میزدند.
۸. آیا لرزش دستگاه اولتراسونیک به دندان ضربه میزند؟
خیر. لرزش این دستگاه بسیار کنترلشده و با فرکانس بالاست. این لرزشها برای خرد کردن ساختار شکننده جرم طراحی شدهاند، نه برای آسیب زدن به ساختار محکم مینای دندان. پاشش مداوم آب هم از گرم شدن دندان جلوگیری میکند.
۹. اگر دندانپزشک ناشی باشد، ممکن است به مینای دندان آسیب بزند؟
یک دندانپزشک یا بهداشتکار ماهر، تکنیک صحیح استفاده از ابزارها را میداند. آنها زاویه و فشار مناسب را اعمال میکنند تا فقط جرم را هدف قرار دهند. به همین دلیل مهم است که جرمگیری را در یک مرکز معتبر انجام دهید.
۱۰. آیا ممکن است جرمگیری باعث ترک خوردن دندان شود؟
خیر، به هیچ وجه. انرژی دستگاه جرمگیری در حدی نیست که بتواند باعث ایجاد ترک در ساختار محکم دندان شود. اگر ترکی روی دندان شما وجود داشته باشد، قبل از جرمگیری هم آنجا بوده است.
۱۱. چرا بعد از جرمگیری دندانهایم به سرما و گرما حساس شدهاند؟
جرمها مانند یک “پتو” روی بخشهایی از ریشه دندان (که مینا ندارد و حساستر است) را میپوشانند. با برداشتن این پتو، این نواحی حساس در معرض محیط دهان قرار میگیرند و به طور موقت به سرما و گرما واکنش نشان میدهند. این حساسیت معمولاً طی چند روز تا حداکثر دو هفته برطرف میشود.
۱۲. برای کاهش این حساسیت چه کار کنم؟
شما میتوانید از خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس استفاده کنید. پرهیز از مصرف نوشیدنیها و غذاهای خیلی سرد یا خیلی گرم در روزهای اول نیز کمککننده است.
۱۳. چرا هنگام جرمگیری و بعد از آن، لثههایم خونریزی میکند؟
خونریزی نشانه وجود التهاب در لثه شماست (که به آن ژنژیویت میگویند). علت این التهاب، همان جرمها و باکتریهایشان هستند. وقتی دندانپزشک این عامل التهابزا را برمیدارد، لثه ملتهب و پرخون، به راحتی خونریزی میکند. این اتفاق کاملاً طبیعی و نشانهی نیاز قطعی شما به جرمگیری بوده است.
۱۴. آیا این خونریزی خطرناک است؟
خیر. این خونریزی نشانه شروع فرآیند بهبودی لثه است. با حذف جرمها، التهاب لثه به تدریج کاهش یافته و پس از چند روز، با رعایت بهداشت، لثههای شما سالمتر و صورتیتر میشوند و دیگر خونریزی نخواهند داشت.
۱۵. چرا بعد از جرمگیری حس میکنم دندانهایم لق شدهاند؟
این هم یک حس کاذب است. در موارد شدید، تودههای بزرگ جرم، دندانها را مثل آتل به هم میچسبانند. وقتی این تکیهگاه کاذب برداشته میشود، شما لقی طبیعی و جزئی دندانها را بیشتر حس میکنید. جرمگیری جلوی تحلیل بیشتر استخوان را میگیرد و از لقی شدیدتر در آینده جلوگیری میکند.
۱۶. اگر جرمگیری نکنم چه اتفاقی میافتد؟
جرمها محل تجمع میلیونها باکتری هستند. این باکتریها سمومی تولید میکنند که باعث التهاب لثه (ژنژیویت) میشود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، التهاب به استخوان نگهدارنده دندان سرایت کرده (پریودنتیت)، باعث تحلیل استخوان و در نهایت لقی و از دست دادن دندان میشود.
۱7. پس فایده اصلی جرمگیری چیست؟
جرمگیری تنها راه برداشتن جرمهای سخت شده و اولین قدم برای درمان بیماریهای لثه است. این کار از تحلیل استخوان، لقی دندان و بوی بد دهان جلوگیری کرده و سلامت کلی دهان شما را تضمین میکند.
۱۸. آیا جرمگیری به سفید شدن دندانها هم کمک میکند؟
تا حدودی بله. جرمگیری لکهها و رسوبات خارجی (Extrinsic Stains) که به دلیل مصرف چای، قهوه و سیگار روی دندان نشستهاند را پاک میکند. این کار رنگ طبیعی دندان شما را آشکار کرده و باعث روشنتر به نظر رسیدن آنها میشود. اما برای سفیدتر کردن رنگ ذاتی دندان، به درمان بلیچینگ نیاز دارید.
۱۹. جرمگیری چطور بوی بد دهان را از بین میبرد؟
بخش بزرگی از بوی بد دهان (هالیتوزیس) ناشی از فعالیت باکتریهای بیهوازی است که در لایههای جرم زندگی میکنند. با حذف این جرمها، منبع اصلی تولید ترکیبات بدبوی گوگردی حذف شده و دهان شما خوشبوتر میشود.
۲۰. آیا جرمگیری از پوسیدگی دندان جلوگیری میکند؟
بله. سطوح ناصاف و پر از جرم، مکان خوبی برای گیر کردن مواد غذایی و فعالیت باکتریهای پوسیدگیزا هستند. با جرمگیری و تمیز کردن این سطوح، شما ریسک پوسیدگی در نواحی بین دندانی و نزدیک لثه را به شدت کاهش میدهید.
